ENGLISH | FRANÇAIS
ΑΡΧΙΚΗ | ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ | ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ Α-Ω | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Εφημερίδα “Σημερινή”, Κυριακή 6 Μαίου 2001

ΙΣΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΤΥΦΛΟΥΣ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ

ΚΑΙ ΟΙ ΤΥΦΛΟΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΤΩΡΑ ΝΑ “ΣΕΡΦΑΡΟΥΝ” ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Στη κοινωνία που ζούμε κάποιοι συμπολίτες μας πάσχουν από τυφλότητα ή από κάποιο άλλο σοβαρό πρόβλημα όρασης. Παρόλο το φυσικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν, ως ισότιμα μέλη κοινωνίας μας, εξακολουθούν να έχουν και αυτοί το ανθρώπινο δικαίωμα και συνάμα την ανθρώπινη ανάγκη για πληροφόρηση και εκπαίδευση. Έχουν και αυτοί την καθημερινή ανάγκη να ενημερώνονται από ένα περιοδικό ή μια εφημερίδα, να διαβάζουν ή να μελετούν ένα βιβλίο, να επικοινωνούν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) ή ακόμα την ανάγκη του να “σερφάρουν” απλά στο διαδίκτυο (Internet).

Δυστυχώς, οι περισσότεροι άνθρωποι αλλά και οργανισμοί (όπως πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες και κέντρα πληροφόρησης) είτε αγνοούν την ύπαρξη αυτών των ατόμων είτε,  απλά, δεν κάνουν τίποτα για την εξυπηρέτηση τους αφού αγνοούν τις δυνατότητες που προσφέρονται με την αξιοποίηση  της νέας τεχνολογίας η οποία μπορεί να βοηθήσει αυτά τα άτομα να ανακτήσουν εναλλακτικές πηγές πληροφόρησης.


Στις μέρες μας, η νέα τεχνολογία μας δίνει τη δυνατότητα να προσφέρουμε   ποιοτικές υπηρεσίες πληροφόρησης σε αυτά τα άτομα. 

Όσο και αν ακούγεται περίεργο σε μερικούς, η νέα τεχνολογία επιτρέπει σε τυφλούς και μερικώς βλέποντες χρήστες τη δυνατότητα χρήσης ηλεκτρονικού υπολογιστή (σταθμού εργασίας), και μέσω αυτού την δυνατότητα αναζήτησης στο διαδίκτυο, τη γραφή και ανάγνωση ηλεκτρονικού μηνύματος (e-mail) , τη πρόσβαση σε ηλεκτρονικά κείμενα (βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά, κλπ.).

Στην Κύπρο έχουν ήδη εγκατασταθεί, μέσα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου ACCELERATE, δύο τέτοιοι σταθμοί στη Κεντρική Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Ο πρώτος σταθμός απευθύνεται σε τυφλά άτομα και αποτελείται επίσης από  ειδικό λογισμικό το οποίο καθοδηγεί φωνητικά τον χρήστη καθώς και από ανανεώσιμη πινακίδα Braille η οποία εφαρμόζεται κάτω από το πληκτρολόγιο και απεικονίζει το κείμενο που βρίσκεται στην οθόνη του υπολογιστή σε χαρακτήρες Braille, αναγνώσιμους δια της αφής. Ο σταθμός αυτός περιλαμβάνει ακόμα σαρωτή βιβλίων (book scanner)  και λογισμικό αναγνώρισης χαρακτήρων (Optical Character Recognition)  με τη βοήθεια των οποίων υπάρχει η δυνατότητα μετατροπής έντυπων κειμένων σε ηλεκτρονική μορφή ώστε να είναι αναγνώσιμα από χρήστες με προβλήματα όρασης. Τέλος, ο σταθμός αυτός συνοδεύεται από εκτυπωτή (printer) Braille ο οποίος μπορεί να εκτυπώσει όλα τα κείμενα που βρίσκονται σε ηλεκτρονική μορφή σε ειδικό χαρτί σε γραφή Braille για να μπορούν να διαβαστούν από τυφλά άτομα.

Ο δεύτερος σταθμός απευθύνεται σε άτομα μερικώς βλέποντα (με σοβαρά προβλήματα όρασης) και αποτελείται από λογισμικό μεγέθυνσης της οθόνης (Supernova) καθώς επίσης και από   ειδικό λογισμικό το οποίο καθοδηγεί (και) φωνητικά τον χρήστη. Για αυτή την κατηγορία χρηστών η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου έχει επίσης αποκτήσει έναν αριθμό από ειδικά έντυπα (κυρίως λεξικά) σε μεγαλογράμματη μορφή για να είναι αναγνώσιμα από άτομα με περιορισμένη όραση.

Οι δύο αυτοί σταθμοί εργασίας θα βοηθήσουν αναμφισβήτητα του χρήστες με αυτού του είδους τα προβλήματα να καλύψουν ένα μεγάλο μέρος των πληροφοριακών και εκπαιδευτικών τους αναγκών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Σίγουρα θα αντιμετωπιστούν (και ήδη αντιμετωπίζονται) αρκετά προβλήματα όπως η εκπαίδευση των ατόμων με προβλήματα όρασης, του προσωπικού της Βιβλιοθήκης με τις νέες απαιτήσεις, ο συντονισμός με τους διδάσκοντες και τις άλλες υπηρεσίες του Πανεπιστημίου κ.α. Η κατάσταση σίγουρα δεν είναι η ιδανική. Η προσπάθεια θα είναι μακρόχρονη και επίπονη όμως  θα πρέπει να συνεχισθεί σε συνεργασία με την Παγκύπρια Οργάνωση Τυφλών και τη Σχολή Τυφλών και να στηριχθεί από όλους μας.

Το έργο ACCELERATE (ACCEss to the modern Library sERvices for the blind and pArtially sighTEd people) έχει ως στόχο του την παροχή στα άτομα με προβλήματα όρασης ίσων ευκαιριών πρόσβασης στις υπηρεσίες βιβλιοθηκών με τους κανονικώς βλέποντες.

Το έργο αυτό το οποίο διεξάγεται στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος Leonardo da Vinci και στο οποίο συμμετέχει επίσης από κυπριακής πλευράς η Κυπριακή Βιβλιοθήκη καθώς και άλλες βιβλιοθήκες από την Ελλάδα, την Αυστρία και την Ολλανδία,  είναι μόνο η αρχή. Συνέχεια αυτής της προσπάθειας αποτελεί η συμμετοχή της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου στην πρόταση που έχει υποβληθεί για  χρηματοδότηση ενός άλλου ευρωπαϊκού έργου, του AEGIS μέρος του προγράμματος Leonardo da Vinci II για το οποίο αναμένεται έγκριση.  

Περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα: http://library.ucy.ac.cy/

Ανδρέας Κ. Ανδρέου
(Βιβλιοθηκονόμος)